facebook znanylekarz
osoby jąkające się

Osoby jąkające się

Kilka słów do rodziny osoby jąkającej się

  • Próbujcie rozmawiać o jąkaniu, nawet jeśli jest to temat trudny; pomyślcie jak musi czuć się osoba, która się jąka
  • Bądźcie delikatni, nie oceniajcie; mówcie o problemie w sposób jak najprostszy
  • Dobrze by wszyscy członkowie rodziny razem uczestniczyli w takiej dyskusji; zadawali pytania bez zażenowania, lecz tak, by nikogo nie krzywdzić, nie oceniać – zwłaszcza osoby jąkającej się
  • Dobrą praktyką byłoby uczestniczenie w grupie wsparcie dla osób jąkających się i ich rodzin, rozmowa z terapeutą specjalizującym się w niepłynnościach mowy, czytanie poradników, korzystanie z bazy informacyjnej, portali dla osób jąkających się
  • Rodzina jest wielkim wsparciem dla osoby jąkającej się – akceptacja, wsparcie, wspólna praca nad problemem optymalizuje cały proces terapeutyczny
jakanie-krakow

Używanie pauzowania i wolniejszego tempa mowy u rodziców dziecka jąkającego się

Rodzice nieraz pytają czy wolniejsze tempo mowy ma jakiekolwiek znaczenie w rozmowach z ich jąkającym się dzieckiem. Z pewnością nie na wszystkich to działa, ale niektórym pomaga (także i tym niejąkającym np. w opóźnionym rozwoju mowy). Na wolniejsze tempo i używanie pauz zwracam uwagę tym rodzicom, którzy mówią dużo i szybko, zasypując dziecko słowami. Dlaczego –

  • Dziecku łatwiej jest zrozumieć mowę rodzica (to tak jak my dorośli lepiej rozumiemy mowę w obcym języku, gdy ktoś mówi wolniej i wyraźniej)
  • Dziecko ma czas na reakcję zwrotną, zaplanowanie odpowiedzi, na jej przemyślenie
  • Dziecko ma od rodzica informację, że niegdzie nie jest popędzane, ma czas
  • Jeśli rodzic stosuje pauzy w swoich wypowiedziach i mówi wolniej, zachęca tym samym dziecko do podobnego sposobu komunikowania się – dzięki temu bardzo często dziecko mówi płynniej i mniej się jąka
  • Jeśli sami mówimy wolniej nie musimy przypominać dziecku słownie, by ono powiedziało TO wolniej, bo ono dostaje taką zachętę w mowie rodzica
  • Nie trzeba mówić nienaturalnie wolno, bo to od razu wyda się dziecku śmieszne; niech mowa wolniejsza będzie jak najbardziej podobna do naturalnej
  • Dobrze jest prowadzić zeszyt obserwacji mowy: kiedy mowa jest płynniejsza a kiedy nie; jakie sytuacje, osoby mają wpływ na mowę dziecko itp
jakanie wskazówki

Kilka wskazówek dla osób jąkających się

Kilka wskazówek dla osób jąkających się

    • Nie unikaj sytuacji, w których wiesz, ze możesz się zająknąć
    • Jeśli się zająkniesz nie wpadaj w paniką – to się zdarza; przypomnij sobie co pomaga ci osiągnąć płynność
    • Dąż do celu – skończ to, co zacząłeś
    • Myśl o swoich mocnych stronach – one są twoją siłą napędową
    • Nie unikaj kontaktu wzrokowego
    • Naucz się mówić o jąkaniu, nie rób z tego tajemnicy
    • CZASEM PO PROSTU SIĘ JĄKASZ – NIKT NIE JEST IDEALNY
Jakanie dzieci

Rady dla rodziców dzieci jąkających się – 7 kroków

rady dla rodziców dzieci jąkających się – 7 kroków

1. Mów do dziecka wolniej, spokojniej; używaj pauz, zwolnij swoje tempo mowy.
Dziecko dostanie od ciebie przekaz, że i ono nie musi się spieszyć. Będzie cię naśladować.

2. Zadawanie pytań – nie bombarduj dziecka pytaniami.
Unikaj pytań złożonych, dotyczących kilku spraw.
Zadawaj jedno pytanie w tym samym czasie.
Daj czas na odpowiedź.
Pozwalaj dokańczać zdania, nie dopowiadaj.
Spróbuj zmienić sposób zadawania pytań; zamiast „Co jadłeś na obiad?”, zapytaj „Ja jadłam zupę jarzynową ; ciekawe co było u ciebie”

3. Pełne, uważne słuchanie:
Utrzymuj kontakt wzrokowy
Skup się na informacji a nie na sposobie przekazu
Używaj mimiki, gestów, mowy ciała, tak by dziecko widziało, że interesuje cię to co ono mówi
Jeśli nie możesz w pełni uczestniczyć w rozmowie, bo np. prowadzisz samochód – powiedz to dziecku zamiast udawać że słuchasz

4. Mówienie naprzemienne w rodzinie – rodzice modelują rozmowy np. przy stole, tak by każdy miał czas na mówienie, by nikt nikomu nie przerywał, nie dopowiadał, powstrzymywał się od oceniania, nieprzyjemnych uwag.

5. Budowanie zaufania – skupiaj się na mocnych stronach dziecka (innych niż mówienie)

Używaj pochwał opisowych, dotyczących konkretu
Pokazuj, że dziecko jest dla ciebie ważne
Bądź serdeczny

6. Specjalny czas z dzieckiem – bez innych osób, bez „zakłócaczy” typu TV, telefon itp.
Zróbcie coś razem, porozmawiajcie.
Wystarczy 5 minut – ALE CODZIENNIE
Miej specjalny czas dla każdego ze swoich dzieci.
Nie traktuj jąkającego się dziecka w sposób szczególny.

7. Zasady – traktuj jąkające się dziecko normalnie
Dziecko jąkające się wymaga takiej samej dyscypliny jak inne dzieci np. obowiązkowości
Dzieci jąkające się też muszą być odpowiedzialne, grzeczne wobec rówieśników i dorosłych tak samo jak inne dzieci
Jąkanie nie ma być pretekstem do specjalnych przywilejów

jakanie-krakow

Jak pomóc dziecku jąkającemu się w szkole

Jak pomóc dziecku jąkającemu się w szkole – informacje dla nauczycieli

Polecam kilka słów do nauczycieli z książeczki „Stuttering and your child: questions and answers. Tips for parents and teachers” wydaną przez The Stuttering Foundation (2015). Poniżej zamieszczam główne wnioski z artykułu dr Dean’a E. Williamsa. Podmiotem ich jest dziecko jąkające się – myślę jednak, że możemy te wskazówki odnieść do innych przypadków. Nauczyciele, logopedzi w swojej praktyce mogą spotkać dzieci nieśmiałe, zaniedbane, z wadami wymowy – cechami, które powodują iż „inne” dziecko staje się klasowym „głupim Jasiem”. W poniższym tekście zamiast słów: „dziecko jąkające się” – możesz wstawić imię dziecka, które w twojej klasie ma problemy z wypowiedziami ustnymi, które jest obiektem kpin dla innych osób.

Jak pomóc dziecku jąkającemu się w szkole – informacje dla nauczycieli

Dobre praktyki:

  • Zorganizuj spotkanie z rodzicami dziecka, które się jąka przed rozpoczęciem zajęć (w danym roku szkolnym), pozwoli to poznać obawy i oczekiwania rodziców.
  • Jeśli w placówce jest logopeda – porozmawiaj z nim, zapytaj o wskazówki dotyczące pracy z konkretnym dzieckiem. Jeśli jest terapeutą dziecka, zapytaj jakie są cele pracy.
  • Nie pozwól dziecku jąkającemu się uciekać od niektórych aktywności tylko dlatego, że się jąka.
  • Jeśli tylko to możliwe traktuj dziecko jąkające się, na równi z pozostałymi dziećmi w klasie – z wyjątkiem wypowiedzi ustnych, podczas których potrzebuje więcej czasu; skupiaj się na treści wypowiedzi a nie w jaki sposób jest realizowana.
  • Dzieci które się jąkają powinny wypowiadać się przed całą klasą; nawet jeśli będą potrzebowały wsparcia by odnieść sukces.
  • Porozmawiaj z dzieckiem jąkającym się, jakie są jego potrzeby/ optymalne warunki przy ustnych wypowiedziach; jak się czuje podczas nich i jak ty możesz mu pomóc.
  • Zachęcaj dziecko do mówienia w domu na podobnych warunkach, przyjaznych dla siebie, zachęcających do słownych wypowiedzi.

Komunikacja:

  • Daj dzieciom jąkającym się wystarczająco dużo czasu na wypowiedź; pamiętaj, że mają często kłopoty z rozpoczęciem wypowiedzi.
  • Zachęcaj dzieci w klasie do stosowania zasad dobrej komunikacji – bez przerywania rozmówcy, mówienia za kogoś lub kończenia za kogoś wypowiedzi.
  • Wyjaśnij klasie, że niepłynności mowy są jej częścią składową; sferą, nad którą należy pracować.

Ośmieszanie, kpiny, wyśmiewanie – nie pomagają ale utrudniają.

Na wszelkie sposoby tłumacz, że klasa nie jest miejscem na naśmiewanie się z kogokolwiek!

Zapamiętaj

Dbanie o to by wprowadzać w życie dobre praktyki może wiele zmienić!

Carl Dell „Terapia jąkania u dzieci w młodszym wieku szkolnym”

Kilka lat temu na Targach Książki w Krakowie kupiłam książkę, która zmieniła mój pogląd na jąkanie i jego terapię. Przeczytałam ją lekko zszokowana propozycjami autora i odłożyłam na półkę.
Dopiero na warsztatach – Mini-KIDS y prowadzonych przez Petera Schneidera (Centrum Logopedyczne w Katowicach 2016), zrozumiałam że nic nie wiem o życiu osób jąkających się. Wydawało mi się, że wiem sporo o terapii; tylko to nie to samo.

Aby prowadzić terapię jąkania nie wystarczą ćwiczenia – to przede wszystkim praca nad sobą osoby jąkającej się naznaczona frustracją i zwątpieniem. To przez pokonywanie trudności pacjent rozwija swoją osobowość i buduje poczucie własnej wartości. Dzieje się to przy pomocy dobrego, empatycznego terapeuty. Dobra terapia rozpoczyna się od nawiązania dobrych relacji z pacjentem.

Dell był uczniem Cherlesa Van Ripera – autorytetu w dziedzinie jąkanie i osobą jąkającą się. Sugeruje on terapeutom, by nauczyli się sposobu zacinania swoich pacjentów aby pomóc im oswoić jąkanie. Dalej autor pokazuje jak można zmieniać jąkanie, tak by było płynniejsze, łagodniejsze. Nie stara się oczarować czytelnika obietnicami o perfekcyjnie płynnej mowie; nie jest ona celem. Terapia jąkania wg. Dell’a to dążenie do lepszej komunikacji przez upłynnianie jąkania.